RTGS माहिती: म्हणजे काय, चार्जेस, टायमिंग, फायदे, नुकसान | What is RTGS in Marathi
RTGS म्हणजे काय असते – RTGS ही भारतातील एक लोकप्रिय इलेक्ट्रॉनिक फंड ट्रान्सफर सेवा आहे. तंत्रज्ञान च्या युगात, आता हे सर्व काम करण्यासाठी वेगळा वेळ काढणे कोणालाही शक्य नाही. तुमचा वेळ वाया न घालवता तुम्ही कुठेही पेमेंट ट्रान्सफर, बिल भरणे, इतर व्यवहार यासारख्या सुविधा सहजपणे करू शकता.
अशा सुविधा देण्यासाठी बँकेकडून आधुनिक बँकिंग सोल्युशन्स प्रदान केले जात आहेत, त्यापैकी एक RTGS (रिअल टाइम ग्रॉस सेटलमेंट) सुविधेचा समावेश आहे. पैसे हस्तांतरित करण्याचा किंवा पैसे तात्काळ पाठवण्याच्या मार्गांमधील हा सुद्धा एक जलद मार्ग आहे. यामुळे पेमेंट प्रक्रिया देखील खूप सोपी आणि सुरक्षित होते. सर्व बँका किंवा त्यांच्या सर्व शाखांमध्ये RTGS सुविधा उपलब्ध नसते. इंटरनेट बँकिंग सुविधेद्वारे RTGS मध्ये ऑनलाइन निधी हस्तांतरण करता येते.
आजकाल Real Time Gross Settlement (RTGS), National Electronic Funds Transfer (NEFT), आणि Immediate Payment Service (IMPS) यांसारखे अनेक आधुनिक बँकिंग सुविधा उपलब्ध आहेत जे या पेमेंट प्रक्रिया अतिशय सुलभ करतात. अशा सेवांद्वारे, आपण आपले व्यवहार जलद, सहज आणि सुरक्षितपणे करू शकतो.
त्यामुळे आज आपण ज्या बँकिंग सोल्यूशनबद्दल जाणून घेणार आहोत ते म्हणजे RTGS (रिअल टाइम ग्रॉस सेटलमेंट सिस्टम), ही भारतातील एक अतिशय लोकप्रिय इलेक्ट्रॉनिक फंड ट्रान्सफर पद्धत आहे.
या अंतर्गत, पैसे वास्तविक वेळेत आणि वैयक्तिक आधारावर पाठवले जातात. आरटीजीएसच्या मदतीने तुम्ही एका बँक खात्यातून दुसऱ्या खात्यात एकाच वेळी जास्त पैसे पाठवू शकता. तर आजच्या लेखात, तुम्हाला RTGS म्हणजे काय आणि आपण ते कसे वापरू शकतो याबद्दल संपूर्ण माहिती मिळेल, तर विलंब न लावता प्रारंभ करूया आणि RTGS म्हणजे काय ते जाणून घेऊया.
RTGS च फूल फॉर्म काय आहे | RTGS Meaning In Marathi
RTGS चा फुल फॉर्म म्हणजे “Real time gross settlement (रिअल टाइम ग्रॉस सेटलमेंट)” असा होतो. ज्याचा मराठीत अर्थ होतो “इन्स्टंट ग्रॉस सेटलमेंट किंवा रिअल टाइम पेमेंट”. म्हणजेच, रिअल टाइम आणि ग्रॉस व्हॅल्यूच्या आधारावर एका बँकेतून दुसऱ्या बँकेत निधी हस्तांतरित करण्याची सुविधा.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या मते, ‘रिअल टाइम’ हा शब्द असे सुचीत करतो कि, हि प्रक्रिया सर्व सूचनांना सोबत प्रोसेस करत असते, म्हणजे जशी एखाद्या व्यक्तीने पेमेंट साठी request केली कि त्या पेमेंट ची प्रोसेस तात्काळ सुरु होणार. असे नाही कि बाकीच्यांचे झाल्यावर मग नवीन transaction चा नंबर लागेल.
आणि दुसरी टर्म ‘ग्रॉस सेटलमेंट’ म्हणजे funds transfer instructions चे सेटलमेंट वैयक्तिकरित्या केले जाते (Order by Order आधारावर).
RTGS म्हणजे काय? | What Is RTGS In Marathi
RTGS चे पूर्ण रूप म्हणजे रिअल टाइम फंड सेटलमेंट आहे आपण पाहिले. RTGS ही एक सतत चालणारी प्रक्रिया आहे. ज्यामध्ये वैयक्तिक किंवा ऑर्डरच्या आधारावर nettting न करता एका खात्यातून दुसर्या खात्यात fund transfer केला जातो.
यासाठी तुमचे बँकेत खाते असणे आवश्यक आहे. बँकेत खाते उघडण्याची प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तुम्ही आमची हि पोस्ट वाचू शकतात.
बँकेत खाते उघडण्याची प्रक्रिया
या सुविधेद्वारे, निधी हस्तांतरणासाठी इतर कोणत्याही बँकेच्या approval ची प्रतीक्षा करण्याची आवश्यकता नसते. म्हणून, कोणत्याही waiting period शिवाय RTGS द्वारे निधी इतर बँकांमध्ये हस्तांतरित केला जाऊ शकतो.
आधी हे एक लक्षात घ्या कि, ही संपूर्ण व्यवस्था फक्त आरबीआयने सांभाळली आहे. त्यामुळे आरटीजीएसद्वारे केलेल्या सर्व सेटलमेंटचीही नोंद केली जाते. त्यामुळे ही सर्वात जलद आणि सुरक्षित फंड ट्रान्सफर सेवा मानली जाते.
RTGS द्वारे कमीत कमी व्यवहार मर्यादा निश्चित केली जाते आणि कमाल मर्यादा म्हणजेच जास्तीत जास्त फ़ंड ट्रान्सफर हे बँकांच्या धोरणांवर आधारित आहे.
या सर्व व्यतिरिक्त, ही प्रणाली RBI द्वारे राखली जात असल्याने, निधीचे सर्व सेटलमेंट त्यांच्या वहीत किंवा रेकॉर्डमध्ये प्रविष्ट केले जातात, ज्यामुळे RTGS देयके अंतिम आणि अपरिवर्तनीय असतात, म्हणजे ते पुन्हा करता येत नाहीत. एकदा झाले कि झाले.
तुम्ही RTGS द्वारे किमान रु 2,00,000 हस्तांतरित करू शकता आणि कमाल मर्यादा नाही, तुमची बँक शाखा तुमच्यासाठी मर्यादा सेट करेपर्यंत तुम्ही तुम्हाला पाहिजे तितका निधी हस्तांतरित करू शकता. त्यामुळे आरटीजीएसचा वापर अधिक पैशांच्या व्यवसायासाठी योग्य असल्याचे यावरून दिसून येते.
या व्यतिरिक्त, इतर निधी हस्तांतरण पद्धतींपेक्षा एक अतिशय महत्त्वाचा फायदा म्हणजे ते सर्व आंतरबँक हस्तांतरणाच्या सेटलमेंट जोखमींना दूर करते आणि ते RBI द्वारे चालवले जाते म्हणून अतिशय सुरक्षित आहे.
पुढे जाण्यापूर्वी NEFT आणि IMPS बद्दल माहित नसेल तर पुढील पोस्ट द्वारे जाणून घ्या –
माहिती असणे आवश्यक आहे:-
ऑनलाइन RTGS करण्यासाठी आवश्यक असलेली काही महत्वाची माहिती
खातेधारकाचे नाव – ज्याला खात्यात जोडायचे आहे त्याचे नाव
खाते क्रमांक – आरटीजीएस करणार्याच्या खात्याचा क्रमांक
बँकेचे नाव – RTGS करण्यासाठी, त्याचे खाते त्याच्या नावावर कोणत्या बँकेत आहे.
बँकेच्या शाखेचे नाव – बँकेची कोणती शाखा आहे
IFSC कोड – बँकेच्या शाखेचा IFSC कोड द्यावा लागेल.
Offline RTGS कसे करावे | How to Do Offline RTGS Payment In Marathi
ऑफलाइन आरटीजीएस करण्यासाठी तुम्हाला बँकेच्या शाखेत जावे लागेल, यासाठी तुम्हाला काही स्टेप्स फॉलो कराव्या लागतील, ऑफलाइन आरटीजीएस कसे करायचे ते जाणून घेऊया.
यासाठी तुम्हाला प्रथम तुमच्या बँकेच्या शाखेत जावे लागेल जिथे तुम्हाला स्लिप भरावी लागेल. पैसे जमा करताना तुम्ही ज्याप्रमाणे कोणतीही स्लिप भरता त्याच पद्धतीने ही स्लिप भरावी लागते.
या स्लिपमध्ये तुम्हाला ज्या व्यक्तीला पैसे पाठवायचे आहेत त्याचे नाव, त्याचे बँक खाते, बँकेचे नाव, शाखेचे नाव आणि शाखेचा IFSC कोड भरावा लागेल. आणि पाठवायची रक्कम बँकेला सांगितली जाते.
तुम्हाला स्लिपमध्ये माहिती भरावी लागेल आणि ती बँकेच्या काउंटरवर जमा करावी लागेल, तुम्ही सूचना स्लिप सबमिट केल्यानंतर, तुमच्या स्लिपमध्ये भरलेली माहिती तुमच्या बँकेद्वारे सेंट्रल प्रोसेसिंग सिस्टममध्ये फीड केली जाईल.
माहिती भरल्यानंतर ती आरबीआयकडे जाते, ही प्रक्रिया आरबीआयने पूर्ण केली आहे. यामध्ये, आरबीआय पाठवलेल्या खात्यातून निधी डेबिट करते आणि ज्या खात्यात ते पाठवले जाते त्या खात्यात जमा करते.
या प्रक्रियेत RBI द्वारे एक अद्वितीय व्यवहार क्रमांक तयार केला जातो. आरबीआयने प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर, हा यूटीएन ज्या बँकेतून निधी पाठवायचा आहे त्या बँकेला पाठवला जातो. यानंतर, तुमच्या बँकेद्वारे तीच माहिती इतर बँकेला पाठवली जाईल, ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, तुमच्याद्वारे पाठवलेली संपूर्ण रक्कम लाभार्थीच्या खात्यात जाईल.
चेकद्वारे RTGS कसे करावे | How to do RTGS By Cheque in Marathi
आरटीजीएस करण्याचा तिसरा मार्ग म्हणजे चेकद्वारे आरटीजीएस करणे, ज्यामध्ये तुम्हाला तुमचा फॉर्म तपासावा लागेल. तुम्हाला चेकमध्ये दोन तपशील भरावे लागतील, ज्यामध्ये तुम्हाला तुमच्या नावाऐवजी तुमचे नाव लिहावे लागेल आणि तुम्हाला किती पैसे रुपयांमध्ये पाठवायचे आहेत हे सांगावे लागेल.
यानंतर, तुमच्या चेकवर स्वाक्षरी केल्यानंतर, चेक फॉर्मसोबत संलग्न करा आणि बँकेत जमा करा. तुमचे RTGS केले जाईल.
अशा प्रकारे, तुम्ही RTGS द्वारे 2 लाखांहून अधिक रक्कम सहज पाठवू शकता. RTGS ऑनलाइन आणि ऑफलाइन दोन्ही पाठवण्यासाठी 30 मिनिटे लागतात.
जर पैसे 30 मिनिटांच्या आत पाठवले गेले नाहीत, तर ते तुमच्या खात्यात परत केले जातात, बहुतेक वेळा 30 मिनिटांपूर्वी पैसे हस्तांतरित केले जातात.
मोबाईल बँकिंग माहिती
आरटीजीएस Transaction ची वैशिष्ट्ये | Features Of RTGS Transaction In Marathi
येथे आम्ही तुम्हाला RTGS व्यवहाराशी संबंधित काही वैशिष्ट्यांबद्दल सांगणार आहे, ज्याबद्दल जाणून घेणे तुमच्यासाठी खूप महत्वाचे आहे:
RTGS द्वारे 30 मिनिटांपेक्षा कमी वेळात दुसर्या खात्यात हस्तांतरित केली जाते. RTGS आजच्या काळात बहुतेक मोठे गुंतवणूकदार वापरतात.
जर एखादी व्यक्ती दररोज मोठे व्यवहार करत असेल तर त्यांना प्रामुख्याने आरटीजीएसची आवश्यकता असते. पाहिल्यास, ते व्यावसायिकांद्वारे अधिक वापरले जातात कारण त्यांना त्यांच्या व्यवसायाशी संबंधित दिवसभरात अनेक वेळा उच्च मूल्याचे व्यवहार करावे लागतात आणि असे उच्च मूल्याचे व्यवहार केवळ RTGS द्वारेच केले जाऊ शकतात. परंतु हे केवळ त्यांच्यापुरते मर्यादित नाही, तर RTGS सामान्य गुंतवणूकदार किंवा व्यक्ती देखील वापरू शकतात.
जर एखाद्या व्यक्तीला INR 2,00,000 किंवा त्याहून अधिक रक्कम त्याच्या एका खात्यातून दुसऱ्या खात्यात किंवा इतर कोणत्याही लोकांच्या खात्यात हस्तांतरित करायची असेल, तर त्याला निधी हस्तांतरणासाठी RTGS वापरावा लागेल. म्युच्युअल फंडामध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी तुम्ही RTGS देखील वापरू शकता.
RTGS आणि NEFT मध्ये काय फरक आहे? | Difference Between RTGS And NEFT In Marathi
NEFT हे देखील RTGS सारखे एक मनी ट्रान्सफरचे माध्यम आहे परंतु या दोघांमध्ये बरेच फरक आहेत जे NEFT पेक्षा RTGS चांगले बनवतात. चला तर मग जाणून घेऊया NEFT आणि RTGS मधील फरक.
NEFT हे देखील RTGS सारखे एक मनी ट्रान्सफरचे माध्यम आहे परंतु या दोघांमध्ये बरेच फरक आहेत जे NEFT पेक्षा RTGS चांगले बनवतात जसे कि, पैसे पाठवण्याचे लिमीट, चार्जेस, फ़ंड पाठवताना लागणार वेळ, इत्यादी
RTGS, IMPS आणि NEFT मधील फरक जाणून घेण्यासाठी तुम्ही आमची हि पोस्ट वाचू शकतात.
RTGS, NEFT, IMPS मध्ये काय फरक आहे?
FAQ: RTGS म्हणजे काय?
प्रश्न. बँकेच्या सुट्ट्या आणि रविवारी आरटीजीएस ट्रान्सफर करता येईल का?
उत्तर – नाही. या सेवा फक्त कामाच्या दिवसात उपलब्ध आहेत, तेही बँकेच्या कामकाजाच्या वेळेत.
प्रश्न. आपली बँक RTGS सक्षम आहे की नाही हे कसे ओळखावे?
उत्तर – यासाठी, तुम्हाला RBI च्या वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल जिथे तुम्हाला RTGS-सक्षम असलेल्या बँकांची सर्वसमावेशक यादी मिळेल.
प्रश्न. परदेशी बँकांना (परदेशात) पैसे पाठवण्यासाठी आम्ही RTGS वापरू शकतो का?
उत्तर – नाही. ही सेवा फक्त भारतातच उपलब्ध आहे आणि तीही RTGS सक्षम बँकांकडे.
प्रश्न. आपण हा व्यवहार किती दिवस अगोदर शेड्यूल करू शकतो?
उत्तर – आपण हा व्यवहार ३ कामाचे दिवस अगोदर करू शकतो.
प्रश्न. आरटीजीएस व्यवहार आगाऊ शेड्यूल करता येईल का?
उत्तर – हो, हे व्यवहार आधीच शेड्युल करता येतात.
प्रश्न. इंटर बँक फंड ट्रान्सफर म्हणजे काय?
उत्तर – जेव्हा निधीला एका बँक खात्यातून दुसऱ्या बँक खात्यात पैसे पाठवावे लागतात, तेव्हा त्याला इंटर बँक फंड हस्तांतरण म्हणतात. मुळात हे पैसे एका बँकेतून दुसऱ्या बँकेत पाठवले जातात.
प्रश्न. हद्दपारीला पाठवलेल्या व्यक्तीच्या खात्यात पैसे जमा झाले नाहीत, तर तो व्यवहार पूर्ववत होतो का?
उत्तर – होय. जर कोणत्याही कराच्या पैशाचे हस्तांतरण शक्य नसेल, तर आपोआप व्यवहार उलटला जातो, अशा परिस्थितीत, पाठवणार्याला त्याच्याद्वारे पाठवलेले पैसे परत मिळतात. 24 तास किंवा तासात असे घडले नाही तर तुम्ही तुमच्या जवळच्या बँकेच्या शाखेशी संपर्क साधावा.
प्रश्न. एकदा पैसे पाठवल्यानंतर पैसे मिळवणाऱ्याला कोणताही पुष्टीकरण संदेश किंवा पोचपावती मिळते का?
उत्तर – हो! एक confirmation SMS receiver आपल्या रजिस्टर नंबर वर येतो जेव्हा TRANSACTION पूर्ण होते.
प्रश्न. RTGS व्यवहारांची किमान आणि कमाल मर्यादा किती आहे?
उत्तर – ही गोष्ट नेहमी लक्षात ठेवा की सर्व RTGS व्यवहार प्रामुख्याने मोठ्या मूल्याच्या व्यवहारांसाठी वापरले जातात. त्याच वेळी, त्यांच्या RTGS व्यवहारांची किमान रक्कम रु.2 लाख आहे. आणि त्याला कमाल मर्यादा नाही.
निष्कर्ष – What is RTGS in Marathi
आजच्या लेखात, आम्ही तुम्हाला RTGS चे पूर्ण रूप काय आहे याबद्दल तपशीलवार सांगितले आहे. यामध्ये तुम्ही हे देखील शिकलात की RTGS म्हणजे काय, याच्या मदतीने आपण एका बँक खात्यातून दुसऱ्या बँक खात्यात लाखो रुपये सहज ट्रान्सफर करू शकतो.
मला आशा आहे की आजचा हा लेख वाचून तुम्हाला आरटीजीएसशी संबंधित सर्व माहिती मिळाली असेल. तुम्हाला अजून या संबंधी कोणतीही माहिती हवी असल्यास तुम्ही आम्हाला कमेंट मध्ये विचारू शकता. तसेच आजची ही माहिती तुम्हाला कशी वाटली कमेंट करून सांगा.
हे तुमच्या मित्रांसोबत शेअर करा जेणेकरून त्यांनाही ही माहिती मिळू शकेल.
अशाच विविध प्रकारच्या माहिती साठी लगेच आमच्या Page ला Follow करा....
Instagram:-
1)_marathi_finance_
2) jshrapper123
Facebook:-
1) Marathi Finance
2)Jayu Hedau
Tags
#jshrapper123 फायदे
RTGS माहिती: म्हणजे काय
चार्जेस
टायमिंग
नुकसान | What is RTGS in Marathi...#_marathi_finance_
